مرکبات و گاز اتیلن

در چند روز اخیر بحثxadهایی درباره استفاده از گاز اتیلن برای تسریع در رساندن نارنگی و پرتقال در رسانهxadها مطرح شد. حتی فردی ادعا نمود که کار بررسی موضوع را به مجلس خواهد کشاند و فرد دیگری این کار را سرطانزا نامید!!

آنگونه که در منابع علم صنایع غذایی نوشتهxadاند میوهxadها را بر اساس قابلیت رسیدن پس از برداشت به دو دسته تقسیم میxadکنند. گروهی از میوهxadها و حتی برخی سبزیxadها مانند موز، مرکبات و گوجه فرنگی که قادرند پس از چیده شدن به صورت نارس از درخت یا بوته، مراحل رسیدن را طی نمایند به climacteric معروفند و مابقی را که قادر به رسیدن پس از برداشت نیستند Non climacteric. میوهxadهای گروه اول (موضوع مورد بحث) در طی رسیدن میxadتوانند پس از برداشت و با افزایش تنفس، مقدار زیادی گاز اتیلن (هورمون گیاهی) تولید نمایند و مراحل باقی مانده تا رسیدن میوه را طی کنند. به عنوان مثال، اگر گوجه فرنگی را در پایان فصل برداشت و به صورت نارس برداشت نمایید و در محلی مناسب نگهداری کنید پس از چند روز یا هفته رنگ آن از سبز به صورتی و قرمز تغییر می کند. این امر یک فرآیند کاملاً طبیعی است و اگر میوه و سبزی نارس از گروه اول را در کیسهxadهای پلاستیکی قرار دهید، تجمع گاز اتلین تولید شده توسط خود میوه موجب تسریع در رسیدن خواهد شد (کاری که گاهی مصرف کنندگان در منزل انجام می دهند).

در مقیاس تجاری و صنعتی، موز به صورت نارس و با پوست سبز رنگ چیده شده و در سردخانه نگهداری میxadشود. روزانه و به مقدار مورد نیاز، موزها در را در معرض گاز اتیلن قرار داده و با تغییر رنگ پوست آنها به زرد، روانه بازار میxadکنند. به این ترتیب میxadتوان میوه تازه را در دامنه زمانی وسیعتری وارد بازار نمود. پس حالا که تولید کنندگان و عرضه کنندگان مرکبات در ایران به فرآیند تسریع در رساندن مرکبات پی برده و اقدام نمودهxadاند و تا زمانی که از گاز اتیلن استفاده کنند، جای هیچگونه نگرانی وجود ندارد.

قابل ذکر آنکه گاهی از گاز استیلن برای تسریع رسیدن میوهxadها استفاده میxadکنند. این گاز نیز میxadتواند اثری مشابه گاز اتیلن داشته باشد، با این تفاوت که میوه حاصله به خوش رنگی اثر اتلین نخواهد بود. البته استفاده از گاز استیلن در بسیاری از کشورها ممنوع شده است، زیرا تولید و استفاده از آن به شکل سنتی می تواند موجب آلودگی میوهxadها به ارسنیک گردد. اکنون باید بررسی شود اگر در سردخانهxadها از گاز استیلن استفاده میxadشود، ضمن ممنوعیت، باید با خاطیان نیز برخورد قانونی شود.